شخصيت والاي علمي اخلاقي امام جواد عليه السلام در نگاه خلفاء، دانشمندان، نويسندگان و تاريخ نگاران غير شيعه؛ سندي گويا بر جايگاه رفيع اين امام همام در بين مسلمانان مي‎باشد كه به عنوان نمونه به چند مورد آن اشاره مي‎شود:

 مامون عباسي

خليفه مقتدر عباسي در پاسخ به اعتراض بزرگان بني عباس در خصوص به تزويج در آوردن دخترش "ام‎الفضل" به امام جواد عليه السلام، اين امام همام را اعجوبه عصر خواند و گفت: " قد اخترته لتبريزه علي كافه اهل الفضل في العلم والفضل مع صغر سنه والاعجوبه فيه بذالك "؛ من بدان جهت وي را به دامادي خود برگزيدم كه با كمي سن در علم و فضيلت بر همه اهل زمان برتري دارد و اعجوبه‎اي است در علم و دانش .(1)

 سقف بزرگ مسيحي

اسقف مسيحي پس از آگاهي يافتن از علم و دانش امام جواد عليه السلام در مسائل پزشكي گفت:

به نظر مي‎رسد اين شخص "امام جواد عليه السلام " پيامبري از نسل پيامبران است . (2)

 سبط بن جوزي

يوسف بن قزا اغلي بن عبدالله بغدادي مشهور به سبط بن جوزي پس از بيان تاريخ تولد و شهادت حضرت مي‎نويسد: كان علي منهاج ابيه في العلم والتقي و الزهدوا الجود؛ او در علم و تقوا، پرهيزگاري و سخاوت چون پدر بزرگوارش "امام رضا عليه السلام" و دنباله‎رو او بود. (3)

 ابن ابي طلحه                                

ابن ابي طلحه در كتاب مطالب السؤول في المناقب آل الرسول در باره شخصيت امام جواد عليه السلام مي‎نويسد: او گرچه صغير السن است ولي كبيرالقدر و رفيع الذكر مي‎باشد .(4)

 ابن صباغ مالكي

علي بن محمد احمد مشهور به "ابن صباغ" فقيه مالكي و متوفاي 855 در مكه پس از بيان گوشه‎اي از خصوصيات زندگي حضرت جواد عليه السلام، مي‎نويسد: آري چنين بود كرامات جليل و مناقب او.

و در جاي ديگر مي‎افزايد: چه گوييم ما در جلالت و مقام امام جواد عليه السلام و فضيلت كمال و عظمت و جلال او، حضرتش در ميان طبقات ائمه عليهم السلام سنش كمتر از همه و قدر و شانش  اعظم است . او در اندك مدتي از عمر شريفش كراماتي بسيار و معجزاتي بي‎شمار از خود نشان داده و معارج و فضيلت كمال را طي كرده و از رشحات و تراوش دانش و بينش خود اثرها گذاشته و از نفحات و ريزش فضل كمالش بي اندازه و شمار فيوضاتي به عالم علم نثار فرموده، چه با مجالس و محافلي كه متكلم به احكام گرديده و از مسائل، حلال و حرام را بيان نموده و زبان دشمنان و خصم بدفرجام را به منطق صحيح و گفتار مليح خود الكن و كليل كرده و گه، بسيار انجمن و محفلي كه در صدر جلساء و راس خطبا و بلغاء قرار گرفته و در برابر خود تمامي فصحاء و علما و حكما را تحت شعاع گذارده است. (5)

 صلاح الدين صفدي

خليل بن ابيك بن عبدالله، معروف به صلاح الدين صفدي  - اهل صفد - اديب و مؤرخ نامدار اهل فلسطين كه در حدود دويست تصنيف از وي برجاي مانده، مي‎نويسد:

محمد بن علي، همان جواد بن رضا عليه السلام بن الكاظم موسي بن الصادق جعفر رضي الله عنهم است. لقب او جواد، قانع و مرتضي است. وي از فرزندان اهل‎بيت نبوت است كه در سخاوت شهرت داشت تا جائي كه او را جواد (عليه السلام)، نام نهاده‎اند، او يكي از امامان دوازده‎گانه است . (6)

                                                     

ابن تيميه

ابن تيميه مي‎گويد: محمد فرزند علي ملقب به جواد از بزرگان و اعيان بني‎ هاشم است كه در سخاوت و بزرگواري شهرت تام دارد . (7)  

 يوسف بن اسماعيل نبهاني

يوسف بن اسماعيل نبهاني حنفي اديب و شاعر فلسطيني، متولد 1350 هجري كه از وي سيزده كتاب مهم بر جاي مانده، مي‎نويسد:

محمد جواد فرزند علي رضا عليه السلام از بزرگان امامان و چراغ هدايت امت و سادات اهل‎بيت عليه‎السلام است كه عبدالله شبراوي شافعي نيز از وي در كتاب خود " الاتّحاف بجبّ الاشراف " با ستايش و تكريم ياد كرده است .(8)  

   محمود بن وهيب بغدادي فنخي

محمد الجواد عليه السلام فرزند علي بن الرضا عليه السلام است كنيه او مانند كنيه جدش محمد الباقر، ابو جعفر است رضي الله عنهما .

سه لقب وي جواد، قانع و مرتضي است كه مشهورترين آنها "جواد" است . رنگ پوست او سفيد، قامتش معتدل و نقش انگشترش نعم المقدّرالله، و وارث علم پدر بود. (9)

 علي جلال حسيني                          

علي جلال حسيني دانشمند بزرگ مصري مي‎نويسد:

محمد الجواد ابوجعفر دوم فرزند علي عليه السلام در سال 195 هجري در مدينه ديده به جهان گشود. وي با وجود سن كم در علم و فضيلت سرآمد همه عالمان و اهل فضيلت زمان خويش بود. (10)

 خيرالدين زركلي

خيرالدين زركلي مي‎نويسد: ابوجعفر جواد عليه السلام چون اجداد خويش مقام بلندي داشت . هوشمند و خوش بيان بود و استعداد نيرومند و اصيلي داشت. (11)

 پي‎نوشت‎ها:

1- بحارالانوار، ج50، ص75/ موسوعة الامام الجواد عليه السلام، ج1،ص360 و 363/ اعيان الشيعه ، ج 3 ، ص 129 .

2- المناقب لابن شهر آشوب، ج 4، ص389 / موسوعة الامام الجواد عليه السلام، ج 1، ص362.

3- تذكرة الخواص، ص202 / الامام جواد عليه السلام، ص72 .

4- كشف الغمه، ج 2، ص186/ سرورالفؤاد، ص40 .

5- حلية الابرار، ج 4، ص 568/ الفصول الهمه، ص266/ موسوعة الامام الجواد عليه السلام، ج 1، ص 364 / سرور الفؤاد ابوالقاسم سحاب، ص 40 و 41 .

6- الوافي بالوافيات، ص 105/ الامام محمد الجواد عليه السلام، ص73 .

7- منهاج السند، ص 127.

8- جامع كرامات الاولياء، ج 1، ص100 .

9- جوهرة الكلام، ص147 / الامام الجواد عليه السلام، ص 76 .

10- الحسين، ج 2، ص207/ الامام محمدالجواد عليه السلام،ص 76/ زندگاني امام جواد عليه‎السلام، ص200 .

11- الامام محمد الجواد عليه السلام، ص 76/ زندگاني امام جواد عليه السلام،